Dr. Gaye Y.
Yayın Tarihi: 03.02.2023 | Güncelleme Tarihi: 16.01.2024

C Vitamini Eksikliği Neden Olur? Belirtileri Nelerdir?

C vitamini bir diğer adıyla askorbik asit; vücudun kan damarları, kıkırdaklar, kaslar ve kemiklerdeki kolajeni oluşturmak için ihtiyaç duyduğu önemli bir vitamindir. Vücut hücrelerini serbest radikallerin olumsuz etkilerine karşı koruyan antioksidan etkiye sahiptir. Aynı zamanda vücudun demiri emmesine ve depolamasına yardımcı olur. Bazı durumlarda vücudun ihtiyaç duyduğu C vitamini karşılanamaz ve C vitamini eksikliği yaşanabilir. (1) “C vitamini eksikliği belirtileri nelerdir?” ve “C vitamini eksikliğine ne iyi gelir?” sorularının cevabı ve daha fazlası için okumaya devam edin…

İçerikler (Gizle-)
  1. C Vitamini Eksikliği Nedir?

  2. C Vitamini Eksikliği Neden Olur?

  3. C Vitamini Eksikliği Belirtileri Nelerdir?

    1. Yara İyileşmesinde Gecikme

    2. Diş Eti Kanamaları

    3. Ciltte Kuruma

    4. Halsizlik ve Yorgunluk

    5. Kolay Morarma

  4. C Vitamini Eksikliği Olmaması İçin Dikkat Edilmesi Gerekenler

  5. C Vitamini Eksikliği Tedavisi Nasıl Olur?

içerik

C Vitamini Eksikliği Nedir?

Vücut, C vitamini sentezleyemediği ve depolayamadığı için dışarıdan besinlerle her gün C vitamini alınmalıdır. C vitamini yeterli oranda alınmadığında C vitamini eksikliği yaşanabilir. Önerilen günlük C vitamini miktarı yetişkin erkekler için 90 miligram, yetişkin kadınlar için 75 miligramdır. Yeterli ve dengeli bir diyette vücudun ihtiyaç duyduğu C vitamini sağlanabilir. Sigara içindeki zararlı bileşenler vücut hücrelerinin zararlı kimyasal bileşenlere saha fazla maruz kalmasına neden olur. Bu nedenle sigara içenlerin ek olarak günlük 35 mg ek C vitamini almaları önerilir. Uzun süreli C vitamini düşüklüğü; kansızlık, diş eti kanamaları, morarma ve yara iyileşmesinde gecikme ile karakterize iskorbüt hastalığına yol açabilir. (1)(2)

C Vitamini Eksikliği Neden Olur?

Ispanak, brokoli, maydanoz, taze biber, domates, portakal, limon, greyfurt, çilek gibi C vitamininden zengin sebze ve meyvelerin yetersiz alınması C vitamini eksikliğinin en büyük nedenidir. C vitamini ısıya duyarlı bir besin maddesidir. C vitamini içeren besinlerin hazırlanması ve pişirilmesi sırasında yapılan yanlış uygulamalar, yemeklerdeki C vitamini içeriğinin azalmasına neden olabilir. Vücutta son tüketime bağlı olarak toplam C vitamini miktarı 1500 miligram civarındadır. Bu miktar 350 miligramın altına düştüğünde C vitamini eksikliği semptomları görülmeye başlanabilir. C vitamini eksikliği için risk faktörleri şunlardır:

  • Alkolizm,
  • Yetersiz beslenen ye da yeme bozukluğu yaşayan bireyler,
  • Sigara içenler ya da sigara dumanına maruz kalanlar,
  • Tip 1 diyabetliler,
  • Sindirim sistemi bozuklukları yaşayanlar ve özellikle inflamatuar bağırsak hastaları,
  • AIDS, kanser gibi hastalıklar nedeniyle bağışıklık sistemi düşük bireyler,
  • Gıda alerjisi olanlar. (1)(3)

C Vitamini Eksikliği Belirtileri Nelerdir?

C vitamini yetersizliğine bağlı olarak semptomların ortaya çıkması birkaç ayı alabilir. C vitamini eksikliği belirtileri şunlardır:

C Vitamini Eksikliği Belirtileri Nelerdir?

Yara İyileşmesinde Gecikme

Cilt herhangi bir nedenle yaralandığında vücut yaralanan cilt dokusunu onarmada önemli rol oynayan kolajen sentezini artırır. C vitamini kolajen sentezinde görev aldığı için eksikliğinde yara iyileşmesinde gecikme gözlenir.

Diş Eti Kanamaları

C vitamini, kan damarlarının sağlıklı çalışmasını destekler ve kanın pıhtılaşmasına yardımcı olur. C vitamini eksikliğinde diş eti dokusu zayıflar, iltihaplanabilir ve diş eti kanamaları görülür.

Ciltte Kuruma

C vitamini antioksidan özelliklere sahiptir ve cilt dokusuna zarar veren serbest radikallerin etkilerini azaltır. Aynı zamanda cilt dokusunun sağlıklı görünmesini sağlayan kolajen dokusunun sentezine yardımcı olur. C vitamini eksikliğinde cilt kuru, mat ve sağlıksız bir görünüm sergileyebilir.

Halsizlik ve Yorgunluk

Yorgunluk ve halsizlik hissi, ilk rastlanan C vitamini eksikliği belirtisi sayılabilir. Bağışıklık sisteminin normal işleyişi üzerinde destekleyici etkileri olan C vitamini yetersiz alındığında vücudun halsiz düşmesine yol açabilir.

Kolay Morarma

Cilt dokusunun altındaki kan damarları yırtıldığında, kan damarlardan çevredeki bölgelere sızar ve morarma meydana gelir. C vitamini eksikliğinde kolajen üretimi de zayıf olduğu için bu morarmalar daha belirgindir ve iyileşmesi de uzun sürer. (2)(4)

C vitamini eksikliği belirtilerinden bazıları B12 vitamini eksikliği ve E vitamini eksikliği belirtileri ile benzerlik gösterebilir. B12 ve E vitamini eksikliği belirtileri nelerdir öğrenmek için ilgili içeriklerimize de göz atabilirsiniz.

C Vitamini Eksikliği Olmaması İçin Dikkat Edilmesi Gerekenler

Taze sebze ve meyveler açısından zengin bir beslenme programını takip etmek, C vitamini eksikliğinin önlenmesi için en önemli adımdır. Aynı zamanda besinlerdeki C vitamini kaybını önleyerek de günlük C vitamini alımını artırabilirsiniz. Örneğin hızlı ısıtma yöntemleri uygulamamak, sebzeleri az suda haşlamak, tavada kızartma gibi pişirme yöntemlerinden uzak durmak, C vitamini kayıplarını minimuma düşürebilir. Buna ek olarak meyvelerin suyunu sıktıktan hemen sonra tüketebilirsiniz. Her gün en az beş porsiyon sebze ve meyve tüketmeye çalışabilirsiniz. C vitamini eksikliğini önlemek için günlük olarak alınması gereken C vitamini miktarları şöyledir:

  • 0-6 ay bebekler : 40 miligram (Anne sütü ya da mama ile karşılanabilir)
  • 7-12 ay : 50 miligram
  • 1 -3 yaş : 15 miligram
  • 4 -8 yaş : 25 miligram
  • 9 -13 yaş : 45 miligram
  • 14 -18 yaş erkekler : 75 miligram
  • 14 -18 yaş kadınlar : 65 miligram
  • 19 yaş ve üzeri erkekler : 90 miligram
  • 19 yaş ve üzeri kadınlar : 75 miligram

Hamilelik dönemindeki kadınlar için 85 mg C vitamini, emzirme dönemindeki kadınlar için ise 120 miligram C vitamini önerilir. Yeterince C vitamini tükettiğinizden emin değilseniz doktor tavsiyesiyle C vitamini takviyelerinden faydalanabilirsiniz. (5)(6)(7)

C Vitamini Eksikliği Tedavisi Nasıl Olur?

Şiddetli C vitamini eksikliği, iskorbüt adı verilen bir hastalığa yol açar. Hastalığın tanısı için herhangi bir kan testi uygulanması güvenilir değildir. C vitamini vücutta depolanmaz ve kan testleri genellikle C vitaminin mevcut seviyelerini gösterir. Doktor hastanın genel durumu ve semptomlarına yönelik bir tedavi uygular. Anemi gibi durumları kontrol etmek amacıyla laboratuvar testleri uygulayabilir. C vitamini eksikliği tedavisi için ağızdan ya da enjeksiyon yoluyla C vitamini takviyeler kullanılabilir. Yetişkinler için 1 hafta boyunca günlük 1000 miligram C vitamini takviyesi verilir. Sonrasında haftada 300-500 miligram C vitamini takviyesi uygulanabilir. Takviye verildikten 24-72 saat içinde yorgunluk, uyuşukluk, ağrı, iştahsızlık gibi semptomlarda azalma gözlenir. Tam iyileşme için 3 ay geçmesi gerekebilir. (7)

C vitami eksikliği neden olur, C vitamini eksikliğinin belirtileri nelerdir sorularını yanıtladık. “Vitamin Nedir? Vitamin Hangi Besinlerde Bulunur?” sorularının yanıtlarını da öğrenmek için ilgili içeriğimizi inceleyebilirsiniz. 

Uyarı: Bu metin tüketiciyi konu özelinde objektif bir şekilde bilgilendirme amaçlı yazılmıştır.

Önerilen Bloglar

Uzm. Dyt. Özgür G.
16.07.2024 | 16.01.2024

Hangi Vitamin Eksikliği Baş Dönmesine Neden Olur?

“Hangi vitamin eksikliği baş döndürür?” sorusu, baş dönmesi sorunu yaşayan pek çok kişinin sorduğu ortak sorulardan bir tanesidir. 

Uzm. Dyt. Özgür G.
10.06.2024 | 16.01.2024

Diş Eti Kanaması Hangi Vitamin Eksikliği?

Genellikle dişlerinizi fırçalarken ya da bir şeyler yerken ortaya çıkan diş eti kanaması, pek çok kişinin yaşadığı yaygın bir durumdur.

Uzm. Dyt. Özgür G.
10.06.2024 | 16.01.2024

Göz Altı Morluğu Hangi Vitamin Eksikliği?

Göz altı morluğu, göz altındaki derinin koyulaşması ile ortaya çıkar.