Dr. Hatice İ.
Yayın Tarihi: 19.06.2023 | Güncelleme Tarihi: 29.01.2024

Kemik Erimesi Neden Olur & Belirtileri Nelerdir?

Vücudun çatısını oluşturan kemikler, kalsiyum ve özelleşmiş kemik hücreleri ile güçlendirilmiş bağ dokusundan meydana gelir. Kemikler, kan hücrelerinin sentezlendiği kemik iliğini de içerir. Yetişkin bir insanda toplam 206 kemik bulunur; vücudu bir arada tutmak ve hareket özgürlüğünü desteklemek için kaslar ve eklemlerle birlikte çalışır. Kas iskelet sistemi adı verilen bu yapı vücudu destekler, şekillendirir ve beyin, kalp, akciğer gibi hayati önem taşıyan iç organları korur.

Doğru ve yeterli beslenme ile düzenli ağırlık egzersizleri kemik sağlığının korunmasına yardımcı olur.1 Yaş ile birlikte kemik mineral yoğunluğunda ve yeni kemik hücrelerinin sentezlenmesinde azalmalar gözlenir. Bu durum kemik erimesi veya osteoporoz olarak tanımlanan ve yaşamı tehdit eden ciddi sağlık problemine yol açabilir. Kemik erimesi belirtileri ile karşılaşıldığında önlemlerin alınması osteoporoz riskini azaltabilir. Kemik erimesi hastalığı hakkında detaylı bilgiler ile “Kemik erimesi belirtileri nelerdir?” ve “Kemik erimesi tedavisi nasıl olur?” sorularının cevabı için okumaya devam edin.

İçerikler (Gizle-)
  1. Kemik Erimesi (Osteoporoz) Nedir?

  2. Osteoporoz Neden Olur?

  3. Kemik Erimesi Belirtileri Nelerdir?

    1. Diş eti çekilmesi

    2. Kavrama kabiliyetinde azalma

    3. Boyda kısalma

    4. Düşme sonucu kırılmalar

    5. Sırt ve boyun ağrısı

    6. Kambur durma

  4. Kemik Erimesi Kimlerde Görülür?

  5. Kemik Erimesi Nasıl Önlenir?

  6. Kemik Erimesi Nasıl Teşhis Edilir?

  7. Osteoporoz Tedavi Edilebilir mi?

içerik

Kemik Erimesi (Osteoporoz) Nedir?

Latince kökenli olan osteoporoz kelimesi “Gözenekli kemik” anlamına gelir. Sağlıklı kemikler güçlü kolajen lifleri ile çevrelenmiş mineraller ve yüksek oranda kalsiyum tuzlarından oluşur. Kemiğin iç kısmında bal peteğine benzer küçük boşluklar bulunur. Osteoporoz durumunda sağlıklı kemikteki bu boşlukların boyutu büyür, bir başka deyişle büyük gözenekler oluşturur ve kemiğin gücünü kaybetmesine neden olur. Aynı zamanda kemiğin dış kısmı da incelir. 

Yaş ile birlikte kemiklerin güçlü yapısını kaybederek eskisi kadar dayanıklı olmaması normaldir. Ancak osteoporoz durumunda kemikler kişi ayakta dururken ya da basit yürüyüş aktivitelerinde bile kırılma riski ile karşı karşıyadır. Kaburga, kalça, bilek ve omurga kemikleri, kemik erimesi açısından yüksek risk altındadır. Kemik erimesi belirtileri her yaştan insanda ortaya çıkabilir. Osteoporoz belirtileri genellikle sinsi gelişir ve zayıflayan kemiklerde kırık yaşandığında fark edilir. Hem erkekler hem de kadınlarda görülmesine rağmen kemik erimesi belirtileri kadınlarda daha sık rastlanılan bir durumdur.2 3

Osteoporoz Neden Olur?

Osteoporoz Neden Olur?

Doğumdan itibaren insan vücudundaki kemikler sürekli bir yenilenme halindedir. Eski kemikler parçalanır ve yerine daha güçlü yapıya sahip yeni kemikler yapılır. Bu süreç oldukça hızlıdır ve ortalama 20’li yaşlara kadar devam eder. 20’li yaşların başında kemik üretimindeki hız yavaşlar ve 30 yaşına kadar pek çok insan en yüksek kemik kütlesine ulaşır. Ancak 30’lu yaşlardan sonra kemik kütlesinde azalmalar başlar. Yaş ilerledikçe kemik mineral yoğunluğu her geçen gün azalır. Osteoporoz geliştirme olasılığı, kişinin büyüme ve gelişme döneminde ne kadar kemik kütlesi elde ettiğine bağlıdır. Doruk kemik kütlesi kalıtsaldır ve etnik kökene göre değişiklik gösterebilir.

Kemik erimesine neden olan ve değiştirilemeyen risk faktörleri şunlardır:

  • Cinsiyet: Kadınlarda kemik erimesi riski erkeklere oranla daha yüksektir.
  • Yaş: Yaş ilerledikçe osteoporoz riski de artar.
  • Irk: Asya kökenli beyaz ırktaki insanlarda kemik erimesi riski daha yüksektir.
  • Genetik: Aile bireylerinde osteoporoz olması kemik erimesi için büyük risk faktörüdür.
  • Gövde çerçeve boyutu: Gövde çerçevesi küçük olan kişiler osteoporoz açısından yüksek riskli gruptadır.

Kemik erimesine neden olan hormonal riskler şunlardır:

  • Cinsiyet hormonları: Menopozda kemik erimesi belirtileri daha sık yaşanır. Bunun en önemli nedeni menopoz dönemindeki kadınlarda yaşanan östrojen seviyesindeki düşüşlerdir. Meme kanseri tedavisi nedeniyle östrojen seviyesindeki düşme kemik erimesini hızlandırabilir. Aynı şekilde testosteron seviyesini azaltan prostat kanseri erkeklerde kemik erimesi belirtileri görülmesine neden olabilir.
  • Tiroid bozuklukları: Tiroid bezinin aşırı aktif olması tiroid hormonlarının aşırı salgılanmasına neden olur bu durum kemik erimesi belirtileri görülme riskini artırabilir.

Kemik erimesine neden olan beslenme alışkanlıkları şunlardır:

  • Yetersiz kalsiyum tüketimi: Kalsiyumdan zengin besinlerin yetersiz tüketimi kemik yoğunluğunun azalmasına ve kemiklerin tam anlamıyla gelişmemesine neden olur. Erken kemik kayıpları ve kırık riskinin artmasına yol açabilir.
  • Yeme bozuklukları: Çok düşük kalorili diyetler yapmak hem erkek hem de kadınlarda genç yaşta kemik erimesi belirtileri ile karşı karşıya kalmasına neden olabilir.
  • Mide bağırsak ameliyatları: Mide ya da bağırsakların boyutunu küçülterek zayıflamayı sağlayan cerrahi işlemler kemik gelişimine katkısı olan vitamin ve minerallerin emilimini engelleyebilir. Bu durum kemik erimesi belirtileri meydana getirebilir.

Kemik erimesine neden olan bazı ilaçlar:

  • Prednizon ve kortizon gibi steroid bazı ilaçların oral ya da enjeksiyon yoluyla alınması kemik hücrelerine hasar verebilir ve osteoporoz riskini artırabilir.

Aşağıdaki bazı tıbbi sorunlarda kemik erimesi riski artabilir:

  • Çölyak hastalığı
  • Kanser
  • İnflamatuar barsak hastalığı
  • Böbrek veya karaciğer hastalığı
  • Multipl myeloma
  • Romatizmal eklem iltihabı.

Bazı yaşam tarzı alışkanlıkları kemik erimesi riskinde artış meydana getirebilir:

  • Hareketsiz bir yaşam tarzına sahip olmak
  • Aşırı alkol tüketmek
  • Sigara içmek. 4

Kemik Erimesi Belirtileri Nelerdir?

Kemik Erimesi Belirtileri Nelerdir?

Kemik erimesi belirtileri erken evrelerde fark edildiğinde kemik kırıkları ya da kemik ağrıları gibi ciddi sağlık problemlerinin önlenmesine yardımcı olabilir. Hem kadın hem de erkeklerde osteoporoz belirtileri aşağıdakileri içerebilir:

Diş eti çekilmesi

Diş eti çekilmesi, çene kemik erimesi belirtileri arasında yer alabilir. Diş etlerinde çekilme yaşıyorsanız çenedeki kemik kaybı taraması için diş hekiminizden yardım isteyebilirsiniz.

Kavrama kabiliyetinde azalma

Yapılan araştırmalarda menopoz dönemindeki kadınların el kavrama kabiliyetinde azamalar olduğunu gösterir. Kavrama kabiliyetinde azalma düşük kemik mineral yoğunluğu ile ilişkili olabilir.

Boyda kısalma

Kemik erimesi belirtileri dendiğinde ilk akla gelen omurga kemiklerinde yaşanan küçük kırıklara bağlı olarak gelişen boy kısalmasıdır. Boy kısalması sırtta ve bacakta kemik erimesi belirtileri arasında yer alır.

Düşme sonucu kırılmalar

Düşme ya da kaldırımdan çıkma gibi hafif hareketlerde bile kolay kırılan kemikler en yaygın görülen kemik erimesi belirtileri arasındadır. Hatta güçlü bir hapşırık ya da öksürme bile kırıklara neden olabilir. Yürümekte zorlanma ve yürüyüş sonrası ağrılar dizde kemik erimesi belirtileri arasındadır.

Sırt ve boyun ağrısı

Kemik erimesi omurgada küçük kemik kırıklıklarına yol açar ve bu durum sırtta kemik erimesi belirtileri şeklinde kendini gösterir. Kırık nedeniyle çöken omurlar bel ve sırt sinirlerini sıkıştırarak ağrı meydana getirebilir. Sırt veya boyun ağrısı belde kemik erimesi belirtileri olarak yorumlanabilir.

Kambur durma

Omur kemiklerindeki hasarlar ve küçük kırklar sinirleri sıkıştırır ve sırtın üst kısmında hafif bir eğriliğe neden olabilir. Sırt kamburlaşabilir, sırt ve boyun ağrısına neden olan kifoz adlı bir durum meydana gelebilir.5

Kemik Erimesi Kimlerde Görülür?

Kemik Erimesi Kimlerde Görülür?

Kemik erimesi belirtileri hemen her yaş ve cinsiyetteki insanlarda görülebilir. Ancak yaş ile birlikte osteoporoz riskinde artış gözlenir. Ayrıca menopoz döneminde kemik sağlığının korunmasında önemli rol oynayan östrojen hormonunun azalmasına bağlı olarak kadınlarda kemik erimesi daha sık yaşanabilir. Kemik erimesi riskini artıran bir diğer önemli faktör de etnik kökendir. Beyaz Asya kökenli kadınlarda kemik erimesi belirtileri daha sık görülür ve osteoporoz riski daha yüksektir. Ayrıca kanser tedavisi gören ve bazı steroid ilaçları kullananlarda kemik erimesi riski daha yüksek olabilir. Ayrıca gençler ve çocuklarda nadir görülen idiopatik juvenil osteoporoz formu gelişebilir. 6

Kemik Erimesi Nasıl Önlenir?

Kemik Erimesi Nasıl Önlenir?

Kişiye özgü yeterli ve dengeli bir beslenme programını takip etmek ve düzenli egzersiz yapmak kemik sağlığının korunmasına yardımcı olarak osteoporozun önlenmesine katkıda bulunabilir. Kemik erimesini önlemek için aşağıdaki önerileri dikkate alabilirsiniz:

  • Yeterli ve dengeli bir beslenme programını takip edebilir ve kemikleri güçlendirmek için beslenme programına kalsiyumdan zengin süt ve süt ürünleri, yeşil yapraklı sebzeler, balık gibi besinleri ekleyebilirsiniz. Ayrıca kemik erimesi üzerinde balık yağının faydaları için balık yağı ve kalsiyum takviyeleri kullanabilirsiniz.
  • D vitamini kemik sağlığının korunmasında önemli bir mineral olan kalsiyumun emilimi ve vücut tarafından kullanımını destekler. Diyetinize D vitamini içeren besinler ekleyebilir ya da takviyeler kullanabilirsiniz. D vitaminin en iyi kaynağı olan güneş ışınları için güneşlenmeyi de unutmamalısınız.
  • Düzenli egzersiz, kemik mineral yoğunluğunun artmasına ve kemiklerin güçlenmesine yardımcı olabilir. Ağırlık kaldırma ve denge egzersizlerini birleştirerek kemik ve kasları güçlendirebilir, kemik erimesi riskini minimuma düşürebilirsiniz. 4

Kemik Erimesi Nasıl Teşhis Edilir?

Kemik Erimesi Nasıl Teşhis Edilir?

Kemik erimesi belirtileri yaşamadan önce belirli bir yaştan sonra kemik tarama testi yaptırabilirsiniz. Eğer belirtiler sizi endişelendiriyor ise doktorunuz size kemik mineral yoğunluğu testi yaptırmanızı önerebilir. Kemik mineral yoğunluğu testi, çift enerjili X-ışını absorbsiyometri (DEXA veya DXA) taramaları olarak da bilinir. X-ışınları; omurga, kalça veya bilek kemiklerinin ne kadar sağlam olduğunu belirlemek için çok az miktarda radyasyon kullanır. 65 yaş üstü tüm kadınların kemik yoğunluğu testi yaptırmaları önerilir. 70 yaş üzerindeki erkekler veya risk faktörleri olan daha genç erkekler de kemik yoğunluğu testi yaptırmayı düşünmelidir.3

Osteoporoz Tedavi Edilebilir mi?

Osteoporoz Tedavi Edilebilir mi?

Kemik mineral yoğunluğu testi, kemik erimesini gösterirse doktorunuz sizinle birlikte uygun bir tedavi planlaması yapacaktır. Kemik erimesini önleyici ilaçlara ek olarak birkaç yaşam tarzı değişikliği yapmanızı da önerebilir. Osteoporozun tedavisi yoktur ancak kemik sağlığının korunması ve güçlendirilmesi için semptomlara yönelik öneriler verilebilir. Günlük beslenme programının D vitamini ve kalsiyum takviyelerle güçlendirilmesi gerekebilir. Ayrıca düzenli egzersiz programı verilebilir ve kemik kütle kaybını önlemek için bifosfonat grubunda yer alan ilaçlar önerilebilir. 2

Not: Bu metin tüketicileri konu özelinde objektif bir şekilde bilgilendirme amaçlı yazılmıştır.

Önerilen Bloglar

Uzm. Dyt. Özgür G.
11.07.2024 | 29.01.2024

Tenisin Faydaları Nelerdir?

Tenisin faydaları, tenisin popülerleşmesine ve her yaştan birey tarafından ilgi görmesine yol açmıştır.

Uzm. Dyt. Özgür G.
11.07.2024 | 29.01.2024

Yüzmenin Faydaları Nelerdir?

Yüzmenin faydaları çok uzun yıllardır bilinir ve yediden yetmişe pek çok birey için yüzme, en keyifli sporlardan bir tanesidir.

Uzm. Dyt. Özgür G.
11.07.2024 | 29.01.2024

Düzenli Koşu ve Yürüyüşün Faydaları

Yürüyüşün faydaları pek çok kişi tarafından bilinir ve bu nedenle fiziksel aktivite düzeyini artırmak isteyen kişilerin ilk tercihi genellikle yürüyüş yapmaktır.